Gezocht: fijn huis in fijne wijk

Het College van Rijksbouwmeester & Rijksadviseurs (CRa) publiceerde in augustus een rapport dat laat zien hoe de woonomgeving weer een centrale plek kan krijgen in overheidsbeleid. In dit rapport, getiteld ‘Versterk ruimtelijke kwaliteit’, stelt het college dat de aandacht voor ruimtelijke kwaliteit sinds de jaren negentig door bezuinigingen is weggezakt. Nu Nederland opnieuw grote wijken gaat bouwen, moet ‘ruimtelijke kwaliteit’ het belangrijkste uitgangspunt worden in plaats van een toetsingscriterium achteraf. Alleen zo ontstaan wijken waar mensen willen wonen. Wijken bovendien die toekomstbestendig zijn. Francesco Veenstra, tot voor kort Rijksbouwmeester, zegt: “Ruimtelijke kwaliteit is onze gedeelde grond. Het maakt dat we ons ergens thuis voelen, er zorg voor willen dragen en verbindt ons met elkaar en onze leefomgeving.” 

Terwijl er meer aandacht komt voor de kwaliteit van de woonomgeving, dreigt de kwaliteit van de woningen zelf juist achteruit te gaan. Aangespoord door de wens om sneller en goedkoper te bouwen, sleutelt het Rijk aan de bouweisen. Begin dit jaar zijn de eisen voor plafond- en deurhoogtes, daglicht en geluidisolatie afgezwakt. Een uitvoering van het STOER-beleid (Schrappen Tegenstrijdige en Overbodige Eisen en Regelgeving), maar het draagt vermoedelijk niet bij aan het wooncomfort. Een fijn huis vinden in een fijne wijk, dat is nog niet zo makkelijk. 

En hoe wordt de architectuur van de nieuwe woningen? Weer retro-architectuur, zoals de woningen met trapgevels in de Vinex-wijken? Ik hoop het niet want daar heb ik nooit aan kunnen wennen. Minister Boekholt-O’Sullivan wil dat er veel prefabwoningen in de nieuwe wijken komen. Op dit moment is het aandeel prefabwoningen iets meer dan twintig procent van het totaal aantal nieuwbouwwoningen, over vier jaar moet dat de helft zijn, vindt de minister. Sommige architecten vrezen dat er opnieuw overal dezelfde soort woningen zullen verschijnen.  

Voor ons jaarlijkse symposium ‘de Buildsightdag’ hebben we gastsprekers uitgenodigd die vanuit verschillende perspectieven naar de wijk van de toekomst kijken. Via de geschiedenis van Vinex en projectvoorbeelden van de nabije toekomst nemen zij je mee naar de samenleving in de 21e eeuw. Ik hoop dat het een samenleving wordt waarin we steeds vaker mensen zullen horen zeggen: ‘Gevonden: een fijn huis in een fijne wijk!’ 

Michel van Eekert
Directeur Buildsight