De eerste wet van Van Eekert

Ik zie het vaak genoeg gebeuren op ons Buildsight-kantoor. En ook Wilders, Yesilgöz, Van der Plas en Omtzigt hebben de afgelopen maanden laten zien dat deze wet nog steeds geldt. Hun deadline voor een coalitieakkoord was 15 mei. De week ervoor had het viertal het druk. In de laatste dagen voor de deadline nog drukker. En toen, na bijna zes maanden onderhandelen, en net twee uur na het verstrijken van de deadline, lag het er: het coalitieakkoord.

“Arbeid is als gas, het neemt de ruimte die daarvoor beschikbaar is.”

Meestal betekent een coalitieakkoord dat er een einde komt aan een periode van stilstand en onzekerheid. Coalitieakkoorden bevatten plannen en bieden houvast. Sectoren weten na het lezen waar ze aan toe zijn. En of ze het er mee eens zijn of niet, duidelijkheid is er wel. Deze keer ligt dat echter anders. PVV, VVD, BBB en NSC goten hun afspraken in de vorm van een hoofdlijnenakkoord. Over een aantal thema’s staan wel hoofdlijnen op papier, maar er is nog geen antwoord op de vraag ‘hoe dan’. Ook zijn er nog geen ministers die de plannen gaan uitwerken en uitvoeren. Van zekerheid of duidelijkheid is op dit moment dan ook nog geen sprake.

Voor de woningbouw houdt de nieuwe coalitie vast aan het doel van 100.000 nieuwe woningen per jaar en kondigt daarbij een aantal maatregelen aan. Samengevat:

• jaarlijks 1 miljard euro om de woningbouw te stimuleren en 0,5 miljard euro voor infrastructuur rond woningbouwprojecten
• meer gebieden voor grootschalige woningbouw, bij voorkeur rond bestaande infrastructuur zoals wegen en spoor
• geen extra, nationale duurzaamheidsregels voor bouwen
• versnellen van procedures, o.a. door beperking beroepsmogelijkheden
• nieuwe belastingmaatregelen om het grondbeleid te veranderen
• woningcorporaties krijgen meer vrijheid om huurwoningen voor middeninkomens te bouwen

De eerste reacties vanuit de bouwsector – van o.a. WoningBouwersNL, Bouwend Nederland, Aedes en NVM – zijn positief. Zij zien ‘mooie ambities’, maar twijfelen wel over de uitvoerbaarheid. Het CPB plaatste bij zijn doorrekening van het hoofdlijnenakkoord niet voor niets een disclaimer: “Verscheidende maatregelen uit dit akkoord moeten nog nader worden uitgewerkt. Vanwege het ontbreken van informatie heeft het CPB aannames moeten doen om een doorrekening te kunnen maken. Indien een nieuw kabinet kiest voor een andere uitwerking dan in deze analyse is verondersteld, kunnen de effecten afwijken van de gepresenteerde cijfers.”

Waar de politieke onzekerheid nog overheerst, spreekt de woningmarkt zelf duidelijke taal: de vraag naar woningen is onverminderd groot. Daarom herhaal ik de woorden die ik een halfjaar geleden, rond de Tweede Kamerverkiezingen, ook al schreef: linksom of rechtsom, de woningbouw zal doorgaan.

Tot slot geef ik de nieuwe bewindslieden, in afwachting van hun namen, graag alvast één advies: denk regelmatig aan de eerste wet van Van Eekert.

Michel van Eekert
Directeur Buildsight