November 2011

Binnen de utiliteitsbouw is de situatie vergelijkbaar met die in de woningbouw. Er is
sprake van een teruglopende vergunningverlening, terwijl de bouwproductie zich in deze sector nauwelijks herstelt. Het herstel dat werd voorzien, moest zichtbaar worden in de budgetsector. Het blijkt nu dat het herstel in deze sector een stuk minder aannemelijk is geworden door de terugval van de vergunningverlening, die zich ook in hier in juni en juli heeft voorgedaan. De terugval kan in verband gebracht worden met de moeilijkheden waar zorginstellingen zich voor gesteld zien bij de financiering van hun nieuwe vastgoed. Het is de bedoeling dat de instellingen per 1 januari 2012 voor de kosten van hun huisvesting gecompenseerd worden via de tarieven die de zorgverzekeraars betalen voor de geleverde diensten aan verzekerden. Dit systeem wordt aangeduid als de normatieve huisvestingscomponent (NHC). Investeren in nieuwbouw wordt met de NHC moeilijker omdat de bouwkosten pas terugverdiend worden als het gebouw in gebruik is genomen, terwijl de huidige (en na verhuizing: voormalige) huisvesting ook kosten met zich mee brengen. De kosten van leegstaande gebouwen worden niet vergoed door de nieuwe regeling. Het is aan de zorgsector zelf om nieuwe financieringsvormen te ontwikkelen om de nieuwbouw te kunnen betalen.In afwachting van de resultaten van een onderzoek naar de gezondheidseffecten van de intensieve veeteelt heeft staatssecretaris de provincies en gemeenten opgeroepen niet mee te werken aan de plannen voor nieuwe megastallen. Hoe groot een megastal precies is, blijft echter onduidelijk. Bleker wil geen harde grenzen stellen aan de grootte van veehouderijen. Dit legt een grote verantwoordelijkheid bij de provincies en gemeenten. De staatssecretaris vindt eigenlijk dat de sector zelf op zoek moet naar de optimale bedrijfsgrootte, waarbij aan alle maatschappelijke wensen en eisen tegemoet wordt gekomen. Dat dit niet kan bij de huidige lage prijzen voor vleesproducten, is duidelijk, maar dat hoeft geen obstakel te zijn voor de noodzakelijke hervormingen, volgens Bleker. De bouwproductie van schuren en stallen zal onder invloed van dit beleid van aard veranderen in 2012. De gemiddelde omvang van de stallen zal niet door blijven groeien. Dit zet een rem op groei van de bouwproductie in deze sector. In sommige sectoren profiteert de bouwproductie van het herstel van de investeringen. Met een nieuwe recessie in het verschiet zal de groei van de investering afnemen. Door vertragingseffecten zou op korte termijn een scherpe daling van de investeringen voorkomen kunnen worden, waardoor de bouwproductie in de utiliteitsbouw in 2012 overeind zou kunnen blijven. Voor de langere termijn zijn de onzekerheden echter aanzienlijk.