De pot verwijt de ketel

Recent verschenen in de media berichten dat de overheid zo veel nieuwe kantoren aan het plannen is en dat dat eigenlijk in strijd is met het eigen beleid om de leegstand van kantoren terug te dringen. In 2010 was namelijk de helft van de geregistreerde bouwvergunningen voor nieuwe kantoren bestemd voor de overheid. Gemeten in bouwkosten. Dat dit aandeel zo hoog ligt, heeft vooral te maken met het inzakken van de vergunningverlening voor kantorenbouw binnen de marktsector. Deze is in 2010 ten opzichte van 2009 namelijk met 46 procent afgenomen. Voor de overheid is de waarde van de nieuwe bouwvergunningen voor kantoren in 2010 met nog geen 11 procent toegenomen vergeleken met het voorgaande jaar. Het aantal van 36 bouwvergunningen ligt daarbij 10 procent lager. Het inzakken van de kantorenbouw in de marktsector hangt natuurlijk samen met de kredietcrisis en de gevolgen die dit heeft gehad voor de vraag naar kantoorruimte en het geld dat beschikbaar was voor vastgoedbeleggingen. Bovendien is het de verwachting dat de vraag naar kantoorruimte de komende jaren onder druk blijft staan door reorganisaties bij bedrijven (die moeten leiden tot een efficiënter gebruik van de ruimte) en Het Nieuwe Werken (waardoor personeel niet gebonden is aan een vaste werkplek). Het gevolg is dat de nieuwbouw van kantoren zal leiden tot alleen maar meer leegstand van bestaande gebouwen. Dit probleem wordt door de overheid erkend, maar heeft blijkbaar in 2010 nog niet geleid tot een aanpassing van het eigen nieuwbouwbeleid. Dat is inderdaad een beetje wrang. Dat het ING is – zelf met een grote vastgoedafdeling binnen de geledingen – die dit nieuws naar buiten brengt, roept bij mij echter toch enigszins het beeld van de pot en de ketel op. Zeker omdat er ook voorbeelden bestaan dat de overheid wel rekening houdt met het bestaande. Zo staat het gebouw van het voormalige ministerie van VROM op de nominatie om opgeknapt te worden. Ook werd een paar jaar geleden het volledig gerenoveerde ministerie van Financiën opgeleverd. Bij dit project werd heel nadrukkelijk rekening gehouden met duurzaamheid en het heeft veel erkenning gekregen. ABN Amro was een belangrijke partner bij de uitvoering van dit PPS-project. Op de kantorenmarkt is het nu belangrijk om de balans te herstellen tussen vraag en aanbod. Aan beide kanten zal dit veranderingen met zich meebrengen, waarbij nieuwbouw soms nog altijd uitkomst kan bieden. Ook in de toekomst en ook voor de overheid. Misschien kan ING met de overheid samenwerken bij het opknappen van het VROM-gebouw?

Rolf Dankers, Buildsight